Atrament, zwany również inkaustem, to barwiona ciecz używana do pisania piórem wiecznym. Powstaje z mieszaniny wody, alkoholu oraz barwnika w odpowiednich proporcjach.

Najstarsze i najbardziej znane marki, takie jak Waterman, Parker, Pelikan czy Pilot, oferują przede wszystkim atramenty barwnikowe. W tego typu atramentach barwnik jest rozpuszczony w medium, dzięki czemu wnika w strukturę papieru, nie powodując jego strzępienia. Głębokość wnikania zależy od składu atramentu oraz rodzaju papieru. Po odparowaniu cieczy nośnej (czyli wody i alkoholu) barwnik pozostaje trwale osadzony w włóknach papieru.

Ogromne znaczenie ma tu także sam papier – jego skład, użyte wypełniacze, sposób satynowania i inne właściwości, o czym więcej można przeczytać w osobnym wpisie na blogu.

Drugim rodzajem atramentów do piór wiecznych są atramenty pigmentowe. W ich przypadku pigment nie jest rozpuszczony w medium, lecz zawieszony w nim – przykładem mogą być atramenty z serii Storia Sailor.

Drobinki pigmentu jedynie w niewielkim stopniu wnikają w powierzchnię papieru, a po odparowaniu medium twardnieją, tworząc cienką warstwę na jego powierzchni. Dzięki temu zapis jest wyjątkowo trwały i odporny na ścieranie czy działanie światła.

Różnice między atramentami

Różnice pomiędzy atramentami barwnikowymi a pigmentowymi są znaczące – dotyczą między innymi odporności na światło słoneczne, stabilności koloru, odporności na ścieranie oraz kontakt z wodą i wilgocią.

W większości testów lepiej wypadają atramenty pigmentowe, co tłumaczy ich wyższą cenę. Warto jednak pamiętać, że nie wszystkie z nich nadają się do codziennego użytku w piórach wiecznych. W piórach o „suchym” przepływie (czyli takich, które podają mało atramentu lub mają bardzo cienką stalówkę) mogą powodować zatykanie spływaka. Z tego względu wymagają one większej ostrożności i regularnego czyszczenia pióra.

Wodoodporność atramentów

Jedną z cech często testowanych w przypadku atramentów jest wodoodporność. Warto jednak zaznaczyć, że pojęcie to różni się od wodoodporności np. odzieży. W kontekście atramentu chodzi o to, na ile zapis pozostaje czytelny po kontakcie z wodą.

Atrament barwnikowy, który rozpuszcza się w wodzie, może zostać łatwo wypłukany z papieru. Stopień jego trwałości zależy od tego, jak głęboko wniknął w strukturę kartki. Jeśli osadził się wystarczająco głęboko, pismo może pozostać widoczne nawet po zamoczeniu – wówczas ocenia się go jako średnio lub wysoko wodoodporny. Jeżeli natomiast po polaniu wodą tekst znika całkowicie, uznaje się, że atrament ma niską odporność na wodę.

Znacznie lepsze wyniki w tej kategorii uzyskują atramenty pigmentowe, ponieważ ich zaschnięte drobinki są odporne na krótkotrwałe działanie wilgoci i trudniej ulegają wypłukaniu.

Atramenty dokumentowe

Szczególną grupę stanowią atramenty całkowicie wodoodporne, zwane też atramentami dokumentowymi lub kancelaryjnymi. Po wyschnięciu ich zapis jest odporny nie tylko na wodę, ale także na wilgoć, światło i ścieranie.

Takie atramenty często oznacza się jako Document Ink i produkuje zgodnie z normami ISO. Wymagają one jednak szczególnej dbałości o pióro – nie wszystkie modele będą z nimi dobrze współpracować, dlatego warto je stosować z rozwagą.

Jaki atrament wybrać?

Jeśli zależy Ci na odporności na wilgoć dłoni lub po kilku kroplach deszczu, wybierz atrament pigmentowy...jeśli natomiast Twoje notatki mogą zostać narażone na intensywne działanie wody (np. podczas wypraw terenowych lub pracy w trudnych warunkach), lepszym rozwiązaniem będzie długopis ciśnieniowy (np. Fisher Space Pen) lub ołówek.